انجمن ژئومکانیک نفت ایراننشریه ژئومکانیک و ژئوانرژی2538-46518120250723Design of Instrument to Measure Capillary pressure and Electrical Resistivity Index (CAPRI) for a Reservoir Rockطراحی دستگاه اندازه گیری فشار مویینگی و شاخص مقاومت الکتریکی برای یک سنگ مخزن11821303410.22107/jpg.2025.394021.1219FAارغوانسلیمان زادهدانشکده مهندسی نفت دانشگاه امیرکبیر، تهران، ایرانمهدیشعبانیدانشکده مهندسی نفت دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران ایرانJournal Article20231124Capillary pressure plays a crucial role in extracting oil from underground Reservoir. Simultaneous measurement of capillary pressure and electrical index of rock leads to the determination of connate water saturation, which plays an important role in calculating the amount of oil in situ. Since the study of the core in the laboratory is the only direct way to obtain the parameters of the reservoir, the laboratory results of the electrical resistance measurement are also used to calibrate the electrical resistance log. Another result of measuring capillary pressure and resistivity index is achieving the height of the transition area. Oil displacement modeling is also achieved by measuring capillary pressure in terms of different degrees of water saturation, which is used to determine the efficiency of immissible injection methods to increase oil recovery. The purpose of this study is to design a device to measure capillary pressure and electrical resistivity index in terms of degree of saturation. Designing such a device, which covers a wide range of laboratory operations, can lead to significant cost reductions because importing a foreign sample of this device is very costly. In this research, using the knowledge of petroleum engineering and the principles of mechanical and electrical design, a device for simultaneous measurement of capillary pressure and rock resistivity index is designed and an attempt is made to increase the capabilities of the device compared to its previous models. It Does the test more quickly and accurately.چکیده: فشار مویینگی نقشی کلیدی در استخراج نفت از منابع زیرزمینی دارد. اندازه گیری همزمان فشار مویینگی و شاخص الکتریکی سنگ منجر به تعیین اشباع آب همزاد می‌شود که نقش مهمی در محاسبه میزان نفت درجا دارد. مطالعه مغزه در آزمایشگاه تنها روش مستقیم دستیابی به پارامتر های مخزن است؛ بنابراین، برای کالیبره کردن لاگ مقاومت الکتریکی از نتایج آزمایشگاهی اندازه گیری مقاومت الکتریکی استفاده می‌شود. از دیگر نتایج اندازه گیری فشار مویینگی و شاخص مقاومت ویژه، دستیابی به ارتفاع ناحیه گذار است. مدل سازی جابه جایی نفت نیز در پرتو اندازه گیری فشار مویینگی بر حسب درجات مختلف اشباع آب حاصل می‌شود که در تعیین میزان بهره وری روش های ازدیاد برداشت به کمک تزریق غیر امتزاجی،کاربرد دارد. هدف از انجام این پژوهش طراحی دستگاهی برای اندازه گیری فشار مویینگی و شاخص مقاومت الکتریکی بر حسب درجه‌ی اشباع است. طراحی چنین دستگاهی که گستره‌ی وسیعی از عملیات آزمایشگاهی را پوشش میدهد، می‌تواند منجر به کاهش قابل توجه هزینه ها شود؛ زیرا واردات مشابه خارجی این دستگاه بسیار هزینه بر است. در این پژوهش با به کارگیری دانش تخصصی مهندسی نفت و اصول طراحی مکانیکی و الکتریکی، دستگاه اندازه گیری همزمان فشار مویینگی و شاخص مقاومت سنگ طراحی می‌شود و به کمک طراحی کامل اجزاء دستگاه CAPRI نقشه‌ی راهی برای ساخت این دستگاه ارائه شده است. به علاوه سعی شده تا حد امکان، قابلیت های دستگاه CAPRI نسبت به نمونه های قبلی خود در راستای افزایش سرعت و دقت آزمایش گسترده تر شود.http://www.irpga-journal.ir/article_213034_d38f5200107914e94c3eaadf5969dc8c.pdfانجمن ژئومکانیک نفت ایراننشریه ژئومکانیک و ژئوانرژی2538-46518120250723Optimization of drilling rate of penetration considering geomechanical properties and operational drilling parameters in a well from a southern Iranian oil fieldبهینه‌سازی نرخ نفوذ حفاری با در نظر گرفتن ویژگی‌های ژئومکانیکی و پارامترهای عملیاتی حفاری در یکی از چاه‌های میدان‌های نفتی جنوب ایران193123500710.22107/ggj.2025.482073.1241FAقاسمکریمی فیروزجائیگروه ژئومکانیک نفت، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهروداحمدرمضان زادهگروه ژئومکانیک نفت، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود0000-0001-5848-4229محمدمهرادگروه ژئومکانیک نفت، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود0000-0002-3623-2474Journal Article20241007Optimization of the drilling rate of penetration (ROP), recognized as one of the key factors influencing the efficiency and productivity of drilling operations, plays a crucial role in the success of the process and directly impacts the reduction of drilling time and associated costs. In this study, conducted in one of the Persian Gulf fields, geomechanical parameters of the studied well were estimated based on petrophysical and rock mechanics data. Additionally, pore pressure variations, stresses, and wellbore stability conditions were simulated through one-dimensional geomechanical modeling using the Geolog software. After evaluating the geomechanical and drilling modeling, the parameters were used for ROP modeling using MATLAB software. ROP modeling and optimization were carried out using two databases (drilling data and drilling–geomechanical data). Initially, a correlation matrix between the geomechanical/petrophysical parameters and drilling ROP was generated, where eight parameters in the drilling–geomechanical database and six parameters in the drilling database yielded the lowest RMSE values between the actual and predicted ROP. These parameters were then applied to ROP modeling using two approaches, Multi-Layer Perceptron (MLP) and Random Forest (RF), with RF selected as the final modeling method. Following the ROP modeling, for the optimization stage, considering the characteristics of different algorithms, the Multi-Objective Particle Swarm Optimization (MOPSO) algorithm was chosen. Accordingly, by optimizing the controllable parameters, the average drilling rate was enhanced to 14.1 m/hr using the drilling database and to 15.5 m/hr using the drilling–geomechanical database. Consequently, the drilling time for the studied depth interval (360 m) was reduced by 2.65 hours using the drilling database and by 4.9 hours using the drilling–geomechanical database, highlighting the significant effect of incorporating geomechanical data on optimizing drilling parameters.بهینه‌سازی نرخ نفوذ حفاری (ROP) که به‌عنوان یکی از عوامل مؤثر بر کارایی و بهره‌وری عملیات حفاری شناخته می‌شود، نقش حیاتی در موفقیت این فرایند ایفا می‌کند و به طور مستقیم بر کاهش زمان حفاری و هزینه‌های مرتبط تأثیر می‌گذارد. در این تحقیق که در یکی از میادین خلیج‌فارس انجام شد بر اساس داده‌های پتروفیزیکی و مکانیک سنگی، پارامترهای ژئومکانیکی در چاه موردمطالعه تخمین زده شد و علاوه‌برآن تغییرات فشار منفذی، تنش و شرایط پایداری چاه با مدل‌سازی ژئومکانیکی یک‌بعدی با نرم‌افزار ژئو لاگ ساخته شد. پس از بررسی صورت‌گرفته از مدل‌سازی ژئومکانیکی و حفاری، پارامترهای مورداستفاده جهت مدل‌سازی نرخ نفوذ با نرم‌افزار متلب مورداستفاده قرار گرفتند. مدل‌سازی و بهینه‌سازی نرخ نفوذ با دو پایگاه‌داده (داده‌های حفاری و داده‌های حفاری - ژئومکانیکی) صورت گرفت. در ابتدا ماتریس همبستگی بین پارامترهای ژئومکانیکی و پتروفیزیکی و نرخ نفوذ حفاری تشکیل داده شد که 8 پارامتر در پایگاه داده حفاری-ژئومکانیکی و 6 پارامتر در پایگاه داده حفاری کمترین مقدار RMSE را بین داده‌های حقیقی و پیش‌بینی شده ROP داشتند و از این پارامترها در مدل‌سازی نرخ نفوذ به دو روش MLP و RF استفاده شد که روش RF به عنوان روش نهایی مدل‌سازی مورد استفاده قرار گرفت. پس از مدل‌سازی نرخ نفوذ، برای قسمت بهینه‌سازی هم با توجه به ویژگی‌های الگوریتم‌های مختلف، الگوریتم MOPSO برای<br>بهینه‌سازی انتخاب شد که بدین ترتیب با انجام بهینه‌سازی روی پارامترهای قابل کنترل، متوسط سرعت حفاری با پایگاه داده حفاری به 1/14 متر بر ساعت و با پایگاه داده حفاری-ژئومکانیکی به 5/15 متر بر ساعت خواهد رسید و زمان حفر این محدوده عمقی از چاه (360 متر) با استفاده از پایگاه داده حفاری، 65/2 ساعت و با استفاده از پایگاه داده حفاری-ژئومکانیکی، 9/4 ساعت کاهش خواهد یافت که تأثیر استفاده از داده‌های ژئومکانیکی روی بهینه‌سازی پارامترهای حفاری را نشان میدهد.http://www.irpga-journal.ir/article_235007_d3379125f5805b67e50d12a4e4ec5fe1.pdfانجمن ژئومکانیک نفت ایراننشریه ژئومکانیک و ژئوانرژی2538-46518120250723A Comparison of the Impact of Different Pore Types on the Electrical Properties of the Dalan and Kangan Carbonate Formations in the Central Part of the Persian Gulfمقایسه تأثیر انواع تخلخل بر خواص الکتریکی سازندهای کربناته دالان و کنگان در بخش مرکزی خلیج فارس324723500910.22107/ggj.2025.483723.1242FAعلیاکبرجهانپناهدانشکده زمین‌شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهرانوحیدتوکلیدانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0002-4182-9259Journal Article20241015Porosity and its types are among the most important reservoir characteristics. Formation resistivity is another crucial petrophysical property of reservoirs that allows for the calculation of water saturation and subsequently hydrocarbon saturation. Therefore, investigating the impact of pore type on electrical resistivity will enhance our understanding of the relationship between geological and petrophysical properties and reservoir evaluation, especially in carbonate reservoirs. In this study, cores, plugs, microscopic thin sections and resistivity logs from a well in the Dalan and Kangan carbonate-evaporite formations with a thickness of 342.92 meters were used. A total of 1367 thin sections were prepared from the prepared plugs, and the lithological characteristics, sedimentary textures, pore types and diagenetic processes were determined. Archie's coefficients and water saturation were determined and calculated for each pore type using laboratory and well log data. Then, using water saturation data and laboratory porosity values, the impact and comparison of each identified pore type on electrical resistivity were investigated. The results showed that porosity has a significant impact on electrical resistivity. With an increase in porosity in all pore types, electrical resistivity decreases, but the rate of change and average electrical resistivity in different pores vary. Vuggy porosities, with the highest porosity values, have lower electrical resistivity, while no visible porosities (microporosity), with the lowest porosity values, have a higher average electrical resistivity compared to other identified porosities. In addition, water saturation also plays a significant role in electrical resistivity, and with a decrease in water saturation in all studied porosities, electrical resistivity increases. Diagenetic processes that increase porosity, such as dissolution in moldic porosities and dolomitization in intercrystalline porosities, lead to a decrease in electrical resistivity, and processes that reduce porosity, such as anhydrite cementation and pore-filling anhydrites by reducing pore space, lead to an increase in electrical resistivity.تخلخل و انواع آن از مهم‌ترین ویژگی‌های مخازن هستند. مقاومت الکتریکی سازند نیز از ویژگی‌های مهم پتروفیزیکی مخازن است که با استفاده از این ویژگی می‌توان اشباع آب و متعاقباً اشباع هیدروکربور را محاسبه کرد. بنابراین بررسی تأثیر نوع تخلخل بر مقاومت الکتریکی به افزایش درک ارتباط بین ویژگی‌های زمین‌شناسی بر ویژگی‌های پتروفیزیکی و ارزیابی مخازن به ویژه مخازن کربناته کمک خواهد نمود. در این مطالعه از مغزه‌ها، پلاگ‌ها، مقاطع نازک میکروسکوپی و نگار مقاومت الکتریکی یک چاه در سازندهای کربناته-تبخیری دالان و کنگان به ضخامت ۳۴۲.92 متر استفاده شده است. از پلاگ‌های تهیه شده در مجموع ۱۳۶۷ مقطع نازک تهیه شده و ویژگی‌های سنگ‌شناسی، بافت‌های رسوبی، انواع تخلخل‌ها و فرآیندهای دیاژنزی مشخص شد. ضرایب آرچی و اشباع آب برای هر نوع تخلخل با استفاده از داده‌های آزمایشگاهی و چاه‌پیمایی تعیین و محاسبه شد. سپس با استفاده از داده‌های اشباع آب و مقدار تخلخل آزمایشگاهی به بررسی تأثیر و مقایسه هر نوع تخلخل شناسایی شده بر مقاومت الکتریکی پرداخته شد. نتایج نشان داد که مقدار تخلخل تأثیر قابل توجهی بر مقاومت الکتریکی دارد. با افزایش مقدار تخلخل در همه انواع تخلخل‌ها، مقاومت الکتریکی کاهش می‌یابد اما میزان تغییرات و متوسط مقاومت الکتریکی در منافذ گوناگون متفاوت است. تخلخل‌های حفره‌ای با بیشترین مقدار تخلخل مقاومت الکتریکی کمتری دارند در صورتی که تخلخل‌های غیرقابل مشاهده (ریز‌تخلخل‌ها) با کمترین مقدار تخلخل متوسط مقاومت الکتریکی بالاتری نسبت به سایر تخلخل‌های شناسایی شده دارند. علاوه بر این اشباع آب نیز نقش مهمی بر مقاومت الکتریکی دارد و با کاهش اشباع آب در همه تخلخل‌های مورد مطالعه مقاومت الکتریکی افزایش می‌یابد. فرآیندهای دیاژنزی افزاینده تخلخل مانند انحلال در تخلخل‌های قالبی و دولومیتی‌شدن در تخلخل‌های بین‌بلوری منجر به کاهش مقاومت الکتریکی می‌شود و فرآیندهای کاهش‌دهنده تخلخل مانند سیمان انیدریتی و انیدریت‌های پر‌کننده منافذ با کاهش فضای منافذ منجر به افزایش مقاومت الکتریکی می‌شوند.http://www.irpga-journal.ir/article_235009_a6c93f7141163036c639572010935094.pdfانجمن ژئومکانیک نفت ایراننشریه ژئومکانیک و ژئوانرژی2538-46518120250723Laboratory simulation of drilling operations to study factors affecting hole cleaning and well fluid pressure drop in the well drillingشبیه سازی آزمایشگاهی عملیات حفاری جهت مطالعه عوامل موثر بر تمیزکاری و افت فشار سیال در حفاری چاه485523501010.22107/ggj.2025.502182.1248FAمحسنده وداردانشکده مهندسی نفت و زمین انرژی دانشگاه صنعتی امیرکبیر0000-0003-2620-3028پیاماسمعیل نیادانشکده مهندسی نفت و زمین انرژی دانشگاه صنعتی امیرکبیرپرویزمعارف ونددانشکده مهندسی معدن دانشگاه صنعتی امیرکبیرJournal Article20250127The effect of cuttings transfer means improving the hole cleaning operation in the drilling process, increasing the penetration rate, preventing pipe stuck, and reducing torque and drag problems. If the well is cleaned optimally and promptly, the drilling speed will increase, and the final cost will decrease. The parameters affecting the well cleaning operation are drilling fluid characteristics, drilling cuttings characteristics such as shape and size, bottom hole assembly (BHA) design, drill nozzle characteristics, well deviation degree, drilling fluid volume rate, and drill penetration rate. This study investigates the effect of drilling stabilizers on cleaning and fluid pressure drop. The experimental design output for the laboratory simulator was used to investigate the behavior of the cuttings. In experiments by changing the angle of the simulator, the effect of the well deviation angle in the presence of a drilling stabilizer has been investigated. As the distance of the stabilizer from the laboratory bit increases, the pressure drop decreases. The pressure drop will be less in the laboratory environment with more drill string rotation. As long as the rotation does not increase the friction force and only allows the cuttings to move more easily in the rotation path, hole cleaning will improve, and we will see the bed's movement and height change. As the density of the cuttings increases, the pressure drop increases slightly, and the cutting base height also increases. The optimum place of the stabilizer helps with hole cleaning when placed 75 cm away from the bit.اثر انتقال کنده های حفاری به معنای بهبود عملیات تمیزسازی چاه در فرایند حفاری است که نتیجه آن افزایش نرخ نفوذ مته، جلوگیری از گیرکردن لوله ها و کاهش مشکلات حاصل از گشتاور و کشش می باشد. در صورت تمیزسازی بهینه و به موقع چاه، سرعت حفاری افزایش و بنابراین هزینه نهایی کاهش خواهد یافت. پارامترهای موثر بر عملیات تمیزسازی چاه عبارتند از: خصوصیات سیال حفاری، خصوصیات کنده های حفاری از قبیل شکل و اندازه، طراحی آرایش ته‌چاهی (BHA) ، ویژگی های نازل های مته، درجه انحراف چاه، نرخ حجمی سیال حفاری و نرخ نفوذ مته. هدف از این مطالعه بررسی اثر پایدارکننده حفاری بر تمیزکاری و افت فشار سیال می باشد. برای بررسی رفتار کنده ها از خروجی طراحی آزمایش برای شبیه ساز آزمایشگاهی استفاده شده است. در آزمایشات با تغییر زاویه دستگاه شبیه ساز، اثر زاویه انحراف چاه در حضور پایدارکننده حفاری بررسی شده است. با افزایش فاصله پایدارکننده از سرمته آزمایشگاهی، افت فشار کم می‌شود. در محیط آزمایشگاه، با چرخش بیشتر رشته حفاری، افت فشار کمتر خواهد شد. تا زمانی که چرخش باعث افزایش نیروی اصطکاک نشود و فقط به حرکت راحت تر کنده ها در مسیر چرخش شود، تمیزکاری بهبود خواهد یافت و حرکت بستر و تغییر ارتفاع آن را مشاهده خواهد شد. محل قرارگیری استابلایزر دارای موقعیت بهینه‌ای است که تغییر آن باعث کاهش راندمان پاک‌سازی چاه می‌شود. در این مطالعه، فاصله ۷۵ سانتی‌متری از مته به عنوان موقعیت بهینه تعیین شد.http://www.irpga-journal.ir/article_235010_21ac3e16ee9f0c9feb3c507436e7728c.pdfانجمن ژئومکانیک نفت ایراننشریه ژئومکانیک و ژئوانرژی2538-46518120250723An Elasto-Thermo-Viscoplastic Constitutive Model for Predicting the Behavior of Buried Underground Infrastructures in Structured Claysارائه یک مدل رفتاری الاستو-ترمو-ویسکوپلاستیک برای پیش‌بینی رفتار زیرساخت‌های مدفون زیرزمینی در رس دارای ساختار566523501110.22107/ggj.2025.525202.1253FAامیرحمیدیگروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران0000-0002-1662-7516فرهادعاصمیگروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایرانتوحیدتاجیکگروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایرانJournal Article20250521In numerous geotechnical applications, structured clay layers are often exposed to prolonged loading conditions and temperature variations. A comprehensive review of the technical literature indicates that most existing constitutive models tend to address the effects of structural characteristics, creep deformations, and temperature variations either independently or, in some cases, by considering only two of these factors in combination. However, there remains a significant gap in models that integrate all three phenomena simultaneously. This study aims to bridge this gap by proposing a novel constitutive model that incorporates the combined effects of structure, creep, and temperature on the thermo-mechanical behavior of structured clays. The development of this model begins with a detailed evaluation of the individual impacts of each phenomenon within the e-lnp^' consolidation plane. These individual contributions are then systematically integrated into a unified model formulation. While previous studies, such as the work by Hamidi (2020), employed a similar methodology based on the critical state soil model to analyze the combined effects of temperature, time, and structure on isotropic compression behavior, the present research extends this approach by focusing on the influence of these three factors on the shear behavior of structured clays. In this study, an effort has been made to ensure that the new parameters have obvious physical or mechanical interpretations and to use the least additional parameters compared to the Modified Cam-Clay (MCC) model. This advancement provides a more comprehensive understanding of the complex interactions governing the mechanical response of structured clays under varying environmental and loading conditions.در بسیاری از کاربردهای ژئوتکنیکی، لایه‌های خاک رس دارای ساختار، ممکن است در معرض بارگذاری طولانی مدت و تغییرات دما قرار گیرند. بنابراین سه عامل دما، خزش و ساختار بر رفتار سازه‌های مورد احداث در این خاک‌ها موثر خواهند بود. بررسی متون فنی نشان میدهد که اغلب مدلهای رفتاری موجود قادر هستند تنها به صورت جداگانه تأثیر ساختار، تغییرشکل‌های خزشی و تغییرات دما یا به صورت توأمان اثر دو پدیده از این سه پدیده را در نظر بگیرند. در پژوهش حاضر، پس از مرور مطالعات گذشته در ارتباط با اثر دما و خزش بر رفتار ترمومکانیکی خاکهای رس دارای ساختار، یک مدل رفتاری جدید برای در نظر گرفتن همزمان هر سه عامل ارائه شده است. بر این اساس در ابتدا، تغییرات هر یک از سه پارامتر در صفحه تراکم e-lnp^' به طور جداگانه مورد ارزیابی قرار گرفته و در ادامه اثرات این سه فاکتور برای ارائه فرمولاسیون نهایی مدل با هم ترکیب شده است. روش مشابه توسط Hamidi, 2020 مبتنی بر حالت حدی خاک برای در نظر گرفتن اثر سه فاکتور دما، زمان و ساختار جهت بررسی رفتار خاک حین اعمال فشار ایزوتروپ خاک در نظر گرفته شده است. در این تحقیق، این سه فاکتور برای تبیین رفتار برشی رس‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. در این تحقیق، سعی شده که از کمترین تعداد پارامترهای ممکن در مقایسه با مدل Modified Cam-Clay (MCC) استفاده شود و اطمینان حاصل گردد که پارامترهای جدید تفسیرهای فیزیکی یا مکانیکی واضحی دارند. نتایج تحقیق حاضر، درک جامع‌تری از رفتار پیچیده حاکم بر پاسخ مکانیکی رس‌های دارای ساختار، تحت شرایط محیطی و بارگذاری متغیر ارائه میدهد.http://www.irpga-journal.ir/article_235011_c47051a3a78fef2efcb96e4560a5c7d0.pdfانجمن ژئومکانیک نفت ایراننشریه ژئومکانیک و ژئوانرژی2538-46518120250723Estimating Oil-Water Relative Permeability Using Machine Learning: A Case Study from Southwest Iranارزیابی نفوذپذیری نسبی نفت و آب با استفاده از یادگیری ماشین: مطالعه موردی از جنوب‌غرب ایران668023502110.22107/ggj.2025.559197.1260FAعلیرنجبردانشگاه خلیج فارس، دانشکده مهندسی نفت، گاز و پتروشیمی، گروه مهندسی نفت0000-0001-7376-0957محمد رسولدهقانیدانشگاه شهید باهنرمهدیمالکیدانشگاه خلیج فارسJournal Article20240711Relative permeability is a critical petrophysical parameter that controls multiphase flow behavior in porous media and significantly impacts reservoir simulation accuracy, recovery forecasting, and EOR planning. Conventional laboratory-based methods for determining relative permeability, while accurate, are time-intensive, costly, and spatially limited. This study focuses on applying machine learning techniques to estimate oil and water relative permeability using core data from a reservoir in southwest Iran. Sixteen core samples were analyzed, and seven input features—absolute permeability, porosity, irreducible water saturation, oil permeability at Swi, viscosities of oil and water, and pressure differential—were used to train four machine learning models: Extra Trees, K-Nearest Neighbors, Categorical Boosting, and Extreme Gradient Boosting.Models were optimized using Bayesian hyperparameter tuning and evaluated using R², RMSE, and MAE. For water relative permeability, the Extra Trees model delivered the best performance, achieving an R² of 0.9974 on the overall dataset, with the lowest RMSE (0.0045) and MAE (0.0007), indicating high accuracy and generalizability. KNN also performed well, especially in the 0.1–0.2 permeability range. In contrast, for oil relative permeability, the KNN model achieved the highest accuracy with an R² of 0.9973 and the lowest error metrics (RMSE = 0.0113, MAE = 0.0024), outperforming the other methods in both training and testing sets. Extra Trees performed poorly for oil permeability, especially in capturing higher permeability ranges. SHAP sensitivity analysis revealed that water saturation is the most influential factor for both oil and water models. For water, oil permeability at Swi also had a major impact; for oil, oil viscosity played the second most critical role.Overall, this study demonstrates that machine learning offers a robust, efficient alternative to laboratory experiments for estimating relative permeability, with model selection varying depending on the target fluid. These data-driven models can enhance reservoir simulation, reduce costs, and support improved reservoir management in heterogeneous systems.نفوذپذیری نسبی یکی از پارامترهای پتروفیزیکی کلیدی است که رفتار جریان چندفازی در محیط متخلخل را کنترل کرده و تأثیر قابل‌توجهی بر دقت شبیه‌سازی مخزن، پیش‌بینی برداشت و برنامه‌ریزی ازدیاد برداشت دارد. روش‌های آزمایشگاهی تعیین این پارامتر دقیق ولی زمان‌بر و پرهزینه‌اند. این پژوهش با بهره‌گیری از تکنیک‌های یادگیری ماشین و داده‌های مغزه‌ای از یک مخزن در جنوب‌غرب ایران، به برآورد نفوذپذیری نسبی نفت و آب پرداخته است. شانزده نمونه مغزه با هفت ویژگی ورودی برای آموزش چهار مدل Extra Trees، K-Nearest Neighbors، Categorical Boosting و Extreme Gradient Boosting استفاده شد. مدل‌ها با روش Bayesian Hyperparameter Tuning بهینه و با شاخص‌های R²، RMSE و MAE ارزیابی شدند. در برآورد نفوذپذیری نسبی آب، مدل Extra Trees بهترین عملکرد را با R² = 0.9974، RMSE = 0.0045 و MAE = 0.0007 نشان داد. مدل KNN نیز به‌ویژه در بازه نفوذپذیری 0.1 تا 0.2 عملکرد مطلوبی داشت. در برآورد نفوذپذیری نسبی نفت، مدل KNN دقیق‌ترین نتایج را با R² = 0.9973، RMSE = 0.0113 و MAE = 0.0024 ارائه کرد، در حالی که مدل Extra Trees در محدوده‌های بالای نفوذپذیری ضعیف‌تر عمل کرد. تحلیل حساسیت SHAP نشان داد اشباع آب مؤثرترین عامل در هر دو مدل است؛ نفوذپذیری نفت در اشباع آب اولیه برای مدل آب و ویسکوزیته نفت برای مدل نفت اهمیت بالایی دارند. نتایج نشان میدهد یادگیری ماشین روشی توانمند و کارآمد برای جایگزینی آزمون‌های آزمایشگاهی در برآورد نفوذپذیری نسبی است و انتخاب مدل به نوع سیال هدف وابسته بوده و می‌تواند موجب بهبود شبیه‌سازی، کاهش هزینه‌ها و مدیریت بهینه مخزن شود.http://www.irpga-journal.ir/article_235021_1358e4e445226f863a074f687bfff328.pdf